آخرین حکومت 4
در این زمینه در ابتدا روایاتی را بررسی می کنیم که دلالت می کند بر این که پس از حکومت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) دولتی نخواهد بود و امامت با وجود مبارک آن بزرگوار ختم خواهد گردید.
جمعه 22 شهریور 1398    
بازدید: 79
آخرین حکومت 4
 
 
نویسنده: محمد عظیم محسنی دایکند
 


حکومت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، پایان بخش سیر تکاملی بشر و ثمره کوشش تمام پیامبران و ادیان آسمانی است. آینده جهان در پایان سیر تکاملی بشر، متعلّق به جهان اسلام است که با رهبری و هدایت گری منجی موعود به سامان نهایی و تحقّق وعده الهی به ثمر خواهد نشست؛ زیرا مهدی موعود، خلاصه تمام انبیا و عصاره تمام اوصیا است که تمام آرمان ها و آرزوهای پیامبران را تحقّق خواهد بخشید.
مهدی موعود، آخرین حجت خدا است که حکومت او تا هنگامه رستاخیز و تا پایان تاریخ انسانی، بر روی زمین امتداد خواهد یافت.
در این زمینه در ابتدا روایاتی را بررسی می کنیم که دلالت می کند بر این که پس از حکومت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) دولتی نخواهد بود و امامت با وجود مبارک آن بزرگوار ختم خواهد گردید. آن حضرت چهل روز پیش از قیامت از دنیا رحلت می کند و سپس هرج و مرج در عالم رخ می دهد، وضعیت جهان دگرگون می شود و به طور قطع، سر فصل جدیدی از زندگی انسان آغاز می شود که از آن عالم به «عالم آخرت» یاد می کند.

روایت اول

روایت فضل بن شاذان است که با سند موثّق از سلمان فارسی نقل می کند که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:
قال الشیخ أبو محمّد الفضل بن شاذان بن خلیل (1) حدّثنا الحسن بن علی بن فضال و ابن أبی نجران عن حماد بن عیسی عن عبدالله بن مسکان عن أبان بن تغلب عن سلیم بن قیس الهلالی عن سلمان الفارسی، قال. قال: رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) ألا أبشرکم أیها النّاس بالمهدی قالوا بلی. قال فاعلموا أنّ الله تعالی یبعث فی أمّتی سلطانا عادلا و إماما قاسطا یملأ الأرض قسطا و عدلا کما ملئت جورا و ظلما، و هو التّاسع من ولد ولدی الحسین، اسمه اسمی و کنیته کنیتی. ألا و لا خیر فی الحیاة بعده، و لا یکون انتهاء دولته إلّا قبل القیامة بأربعین یوما(2)؛
«ای مردم! آیا می خواهید شما را به مهدی بشارت دهم؟» عرض کردند:«آری». فرمود: «بدانید که خدای تعالی، سلطان عادل و پیشوای دادگری را در امّت من بر می انگیزد که زمین را پر از عدل و داد می کند؛ همان گونه که پر از ظلم و ستم شده است و او، فرزند نهمِ فرزندم حسین است که نامش نام من و کنیه اش کنیه من می باشد. آگاه باشید که خیر در زندگی پس از او نیست و پایان دولتش، جز چهل روز پیش از قیامت نمی باشد.»
در این روایت، تمام کسانی که در سلسله سند آن وجود دارند، توثیق شده و از اعتبار بالایی برخوردار هستند. این روایت، صراحت دارد به این که پس از حکومت حضرت مهدی، دولتی نخواهد بود و آن حضرت، چهل روز قبل از قیامت از دنیا می رود.

در روایت دوم آمده است:

عن کتاب فضل بن شاذان: حدّثنا فضالة بن ایوب (3) قال: حدّثنا عبدالله بن سنان، قال: سأل ابی عن ابی عبدالله (علیه السّلام) عن السّلطان العادل. قال (علیه السّلام): هو من افترض الله طاعته بعد الأنبیاء و المرسلین، علی الجنِّ و الانس اجمعین و هو سلطان بعد سلطان، الی أن ینتهی الی السّلطان الثّانی عشر. فقال رجل من اصحابه: صِف لنا مَن هم یابن رسول الله؟ قال: هم الّذین قال الله تعالی فیهم:«أطیعوا الله و اطیعوا الرّسول و أولی الأمر منکم» و الّذین خاتمهم الّذی ینزل فی زمن دولته عیسی (علیه السّلام) و یصلّی خلفه، و هو الّذی یقتل الدجّال، و یفتح الله علی یدیه مشارق الأرض و مغاربها و یمتدّ سلطانه الی یوم القیامة (4)؛
عبدالله بن سنان می گوید: پدرم از امام صادق (علیه السّلام) درباره سلطان [امام ] عادل سؤال کرد. حضرت در جواب فرمود:«امام عادل کسی است که خداوند تعالی، اطاعتش را بعد از پیامبران، بر جنّ و انس واجب کرده است. او امام بعد از امام قبلی است، تا این که به امام دوازدهم برسد.» در این هنگام، یکی از اصحاب آن حضرت عرض کرد:« ای فرزند پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) ! برای ما تعریف کن آن ها چه کسانی هستند؟» حضرت فرمود:« امامان عادل کسانی هستند که خداوند عالم درباره شان فرموده است:«اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولی الامر [اوصیاء پیامبر ] را». که آخرین آن ها، آن کسی است که در زمان دولت و حکومتش، حضرت عیسی فرود می آید و پشت سر او نماز می خواند. او کسی است که دجّال را می کشد. خداوند شرق و غرب عالم را به دست او فتح می کند و سلطنت و حکومت آن بزرگوار، تا روز قیامت ادامه خواهد داشت.
از این روایت که دارای سند موثّق است، به خوبی استفاده می شود که حکومت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) تا فرا رسیدن و برپایی قیامت، استمرار خواهد داشت.

روایت سوم

خطبه معروف و تاریخی پیامبر بزرگوار اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در غدیرخم است که وضعیت جهان و سرنوشت مسلمانان را بعد از خود تا روز قیامت تبیین کرد و در فرازهایی از سخنان حیات بخش خود، به معرّفی امیر مؤمنان و نیز امامانِ بعد از آن حضرت تا امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به طور مشروح بیان کرده است:
«ألَا إنَّهُ البَاقِی حُجَّةً وَ لَا حُجَّةً بَعدَهُ...(5)؛ آگاه باشید، او حجّت ماندگاری است که پس از او حجّتی نیست.»
در فراز دیگری فرمود:
وَ الأئِمَّةِ مِن بَعدِهِ الَّذینَ هُم مِنِّی وَ مِنهُ أئِمَّةٌ قَائِمّهم فِیهِمُ المَهدِی إلَی یَومِ القِیَامَةِ الَّذِی یَقضِی بِالحَق...(6)؛
آنچه را از سوی خداوند برای امیر مؤمنان (علیه السّلام) (و پیشوایان پس از او) آورده ام بپذیرید، آنان همه از منند و از او پیشوایانی هستند که از آن ها قیام کننده شان تا روز قیامت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) خواهد بود که او به حق حکم می کند.»
از این خطبه غدیریه که سرشار از معانی ژرف و نکاتی صریح و روشن بود، این مطلب نیز دانسته می شود که پایان حکومت آن حضرت به پایان عمر جهان خواهد انجامید.

روایت چهارم

روایتی، بسیار مفصّل است که ما آن مقدار را که مورد نیاز بحث است، می آوریم:
احمد بن عبدالله الهاشمی عن الحسن بن علی بن محمّد بن موسی بن جعفر بن محمّد بن علی بن الحسین بن علی (علیه السّلام) قال الحسین (علیه السّلام)؛ خطب امیر المؤمنین خطبة بلیغة فی مدح رسول الله: ... وَ بِمَهدینَّا تَنقطِعُ الحُجَجُ فَهو حاتَمُ الأئِمَّةِ و مُنقِذُ الأُمَّةِ و مُنتَهی النّورِ و غامِضُ السِّرِّ فَلیهنَأ مَن إستَمسَکَ بِعُروَتِنا و حُشِرَ علی محَبَّتِنا (7)؛
حضرت امام حسین (علیه السّلام) فرمود: حضرت امیرالمؤمنین در ستایش رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) سخنرانی رسایی کرد و فرمود: ... و به سبب مهدی ما حجّت های الهی قطع می شود؛ پس او آخرین و ختم کننده امامان است. نجات دهنده امّت و نهایت نور و راز مشکل است؛ پس گوارا باد بر کسی که به ولایت ما چنگ زده و با دوستی با محشور شود.»
در این روایت به چند جمله بر می خوریم که دارای نکات ارزنده ای است بنابر اهمیت موضوع، باید مورد توجّه قرار گیرد:
«بِمَهدینَّا تَنقَطِعُ الحُجَجُ»؛ به وجود مبارک حضرت مهدی (عج الله تعالی فرجه الشریف )حجّت های خداوند تمام می شوند.
«خاتَمُ الأئِمَّةِ»؛ امامت به آن حضرت ختم می شود.
«مُنتَهی النّورِ»؛ غایت و انتهای نور، وجود مقدّس آن حضرت است.

روایت پنجم

غِیَاثِ بنِ إبرَاهِیمَ عَنِ الصَّادِقِ عَن آبَائِهِ عَنِ الحُسَینِ (علیه السّلام) قَالَ سُئِلَ أمِیرُ المُؤمِنینَ (علیه السّلام) عَن مَعنَی قَولِ رَسُولِ اللَّهِ إِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِترَتِی مَن العِترَةِ فَقَالَ أنَا وَ الحَسَنُ وَ الحُسَینُ وَ الأئِمَّةُ التَّسعَةُ مِن وُلدِ الحُسَینِ تَاسِعُهُم مَهدِیُّهُم وَ قَائمّهم لَا یُفارِقُونَ کِتَابَ اللَّهِ وَ لَا یُفَارِقُهُم حَتَّی یَرِدُوا عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله و سلم) حَوضَهُ (8)؛
غیاث بن ابراهیم از امام صادق (علیه السّلام) از پدارنش از امام حسین (علیه السّلام) نقل می کند که فرمودند:« از امیرالمؤمنین (علیه السّلام) سؤال شد که مراد از عترت، در کلام پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) :«إِنِّی مُخَلِّفٌ فِیکُمُ الثَّقَلَینِ کِتَابَ اللَّهِ وَ عِترَتِی » کیست؟ فرمودند:« من و حسن و حسین و نه نفر از فرزندان حسین. نهمین نفرشان حضرت مهدی است که قائم ایشان می باشد. از کتاب خدا جدا نشوند و [قرآن نیز ] از آن ها جدا نگردد، تا این که بر حوض [کوثر ] بر رسول خدا وارد شوند.»
این روایت و همچنین حدیث ثقلین که می گوید:« لَن یَفتَرِقَا حَتِّی یَرِدَا عَلَی الحَوضَ » اشاره لطیفی بر بقای عترت در کنار کتاب، تا روز قیامت دارد. پس این دو روایت، هر کدام، از دلایل بسیار روشن بر زنده بودن حضرت حجّت، امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و بقای آن حضرت تا روز قیامت خواهند بود.

روایت ششم

روایتی است از مفصّل بن عمر که از امام صادق (علیه السّلام) درباره رجعت و مدّت حکومت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) نقل می کند. روایت، خیلی طولانی است و ما مقدار نیاز مورد بحث را می آوریم.
قَالَ المُفَضَّلُ یَا مَولَایَ فَکَم تَکُونُ مُدَّةُ مُلکِهِ (علیه السّلام) فَقَالَ: قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: «فَمِنهُم شَقِی وَ سَعِیدٌ فَأمَّا الَّذِینَ شَقُوا فَفِی النَّارِ لَهُم فِیما زَفِیرٌ وَ شَهِیقٌ خالِدینَ فِیها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الأرضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّکَ إِنَّ رَبَّکَ فَعَّالٌ لِما یُریِدُ وَ أّمَّا الَّذِینَ سُعِدُوا فَفِی الجَنَّةِ خالِدیِنَ فِیها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الأرضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّکَ عَطاءً غَیرَ مَجذُوذٍ»(9)وَ المَجذُوذُ المَقطُوعُ ای عَطَاءً غَیرَ مَقطُوعٍ عَنهُم بَل هُوَ دَائِمٌ أبَداً وَ مُلکٌ لَا یَنفَذُ وَ حُکمٌ لَا یَنقَطِعُ وَ أمرٌ لَا یَبطُلُ إِلَّا بِاختِیَارِ اللَّهِ وَ مَشِیَّتِهِ وَ إِرَادَتِهِ الَّتِی لَا یَعلَمُهَا إِلَّا هُوَ ثُمَّ القِیَامَةُ (10)؛
مفضل بن عمر از امام پرسید: «مولای من ! مدت عمر آن حضرت و حکومتش چقدر است؟» امام (علیه السّلام) فرمود:« خداوند فرموده است: برخی شقی و بد روزگارند و بعضی سعید و خوشوقت. اما اهل شقاوت همه در آتش دوزخند در حالی که سخت آه و ناله حسرت و عربده می کشند. آنها در آتش دوزخ تا آسمان و زمین باقی است مخلّدند مگر آنچه مشیّت پروردگار تو باشد، که البتّه خدا هر چه خواهد می کند. و اما اهل سعادت هم تمام در بهشت ابد تا آسمان و زمین باقی است مخلّدند مگر آنچه مشیّت پروردگار تو باشد، که عطایی ابدی و نامقطوع است.»( سپس امام صادق (علیه السّلام) توضیح می دهد)«مجذوذ به معنای مقطوع و بریده است؛ یعنی عطایی که قطع شدنی نیست؛ بلکه دائمی است و حکومتی که از بین نمی رود و امری که جز به اختیار و اراده و مشیت پروردگار، باطل شدنی نیست و از این اراده و مشیت، جز خود او کسی با خبر نیست. سپس قیامت می آید [ و آنچه خداوند در کتابش در شرح آن فرموده است.]
 
 
ادامه دارد...
 
 
 
پی نوشت:
1.فضل بن شاذان بعد از ولادت حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) و قبل از شهادت امام حسن عسگری (علیه السّلام) بین سال های 255-260ه-ق وفات کرده است و مرحوم کشی گفته: فضل 180 کتاب در موضوعات مختلف نوشته و از اصحاب امام هادی و امام حسن عسکری (علیهما السّلام) می باشد.
2. کتاب سلیم بن قیس، ص 958، ح91.
3.فضالة بن ایوب از اصحاب امام موسی کاظم و امام رضا (علیه السّلام) می باشد و در زمان امام جواد (علیه السّلام) وفات نموده است.
4.منتخب الأثر، ج2، ص 299، ح668 ( به نقل از کفایة المهتدی و کشف الحق).
5.احتجاج، طبرسی، ج1، ص63.
6.احتجاج، طبرسی، ج1، ص 65.
7.بحارالانوار، ج74، ص302؛ خاتمة المستدرک، ج1، ص 122 ( با اندکی اختلاف)؛ نهج الخطابه، ج2، ص 309.
8.بحارالانوار، ج23، ص147؛ عیون أخبار الرضا (علیه السّلام)، ج1، ص57؛ کمال الدین، ج1، ص240؛ معانی الأخبار، ص90.
9.سوره هود: 105-108.
10.بحارالانوار، ج53، ص33-35.
 
 
 
 
 
 
mehrab motavally