آستان مقدس امامزاده محمدهلال بن علی (علیه السلام) ـ آران و بیدگل

به امامزاده هلال بن علی (علیه السلام) معروف می باشد.
نام این امامزادة عظیم الشان محمد و لقبشان هلال و مشهور به هلال علی (علیه السلام) می باشد که تداعی کننده هلال ماه است و در تاریخ اینچنین آورده اند که ایشان در مدینه منوره در شب اول ماه مبارک رمضان سال 14 هـ. ق بدنیا آمده و در شب جمعة دهة آخر رمضان سال 64 دیده از جهان فروبسته اند.
حضرت علی (علیه السلام) برای ادای نماز مغرب به مسجد رفته بود که قنبر، غلامش، خبر ولادت این نوزاد را آورد و حضرت با شنیدن این خبر خوشحال شد و برای ادای شکر، با نگاهی به آسمان، چون چشمش به هلال ماه رمضان افتاد، فرمود:«هذا هِلالٌ وجهُه» این نوزاد رویش چون ماه است.
به همین مناسبت او را «محمد هلال» نامید و از آن پس بود که به «هلال علی» شهرت یافت. مادر محمدهلال، امامه دخترِ زینب فرزند پیامبر، حضرت محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) می ‌باشد که پس از شهادت حضرت فاطمه (علیها السلام)، بنا بر وصیتش، حضرت علی (علیه السلام) وی را برای سرپرستی فرزندانش به عقد خود در آورد. بنابراین حضرت محمدهلال (علیه السلام) از طرف پدر فرزند بلافصل علی (علیه السلام) و از سوی مادر با دو واسطه به حضرت محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) انتساب دارد. زمانی که هلال بن علی (علیه السلام) و عون بن علی (علیه السلام) در طائف بودند، خبر شهادت امام حسین (علیه السلام) و یارانشان به آن‌ها رسید پس چند روز به عزاداری و سوگواری پرداختند. پس از آن طائف را ترک گفتند و به سوی خراسان که در آن زمان مرکز بسیاری از شیعیان و دوستداران اهل بیت علیهم السلام بود روانه شدند. پس از ورود به خراسان در شهر طوس اقامت گزیدند، مردم آن دیار از ورود آن ها آگاه شده و گروه گروه به دیدارشان می‌رفتند و گرد آنان جمع می‌شدند. حاکم وقت طوس - قِیس بن مُرّه - در آن زمان به طائف و بطحا رفته و مغیره - پسر عمش - را جانشین خود قرار داده بود. چون مغیره از ورود هلال بن علی (علیه السلام) و عون بن علی (علیه السلام) و گرد آمدن انبوه شیعیان و دوستان اهل بیت (علیهم السلام) به دور آن ها مطلع شد، از ترس آن که مبادا شورشی علیه او یا حاکم طوس برپا شود، قیس را از این جریان آگاه ساخت. او بلافاصله خود را به طوس رساند، لشکری مهیا ساخت و مغیره را به فرماندهی سپاهی دیگر نصب کرد و آن دو بزرگوار و یارانشان را به نبرد طلبید.هلال بن علی (علیه السلام) و عون بن علی (علیه السلام) به اتفاق دوستان و یارانشان، برای دفاع از خود از شهر خارج شدند و با لشکر قیس و مغیره به نبرد پرداختند. نبرد تا آغاز شب ادامه یافت که بسیاری از یاران و شیعیان مجروح و کشته شدند و عون بن علی (علیه السلام) نیز شهید گردید. شبانگاه، چون حضرت محمد هلال (علیه السلام) از شهادت برادر مطلع شد با کثرت سپاه دشمن و کمی یاران چاره را در آن دید که شبانه طوس را ترک و به نقطه‌ای دیگر مهاجرت کند. پاسی از شب گذشته بود که حضرت، یاران باقیمانده را به حضور طلبیده و آن‌ها را در ادامه نبرد یا ترک آن به اختیار خود گذاشت، سپس با آنان وداع کرد و شبانه خود را به قلب سپاه دشمن زد و با کشتن و زخمی کردن عده‌ای، در حالی که خود نیز مجروح شده بود به نقطه‌ای نامعلوم روانه گردید. طول شب را به پیمودن راه و بیراهه‌ها گذراند. صبحگاهان به تپه‌ای رسید که چشمه آبی در کنار آن روان بود، نماز صبح را به جای آورد. هنگامی که هوا روشن شد نگاهی به اطراف خود افکند، از دور کلبه‌ای دید که در کنار آن زن کهنسال و دختر جوانی ایستاده‌اند، خود را به آن جا رساند. با نزدیک شدن حضرت به کلبه، پیرزن جلو آمد، سلام کرد و از او خواست از اسب پیاده شود. پیرزن اسب او را گرفت و کنار کلبه بست و ایشان را به داخل کلبه فراخواند. حضرت محمد هلال (علیه السلام) وارد کلبه شد، پیرزن از او سؤال کرد: «ای جوان کیستی؟ از کجا می‌آیی و این زخم‌ها چیست؟» حضرت در پاسخ گفتند: «ای مادر! من مردی تاجرم، حرامیان به قافله ما حمله کردند. تعدادی را کشتند و برخی را مجروح و زخمی کردند، من نیز با آن‌ها نبرد کردم و زخمی شدم و برادرم نیز کشته شد. چون شب فرارسید از میان آن ها بیرون آمدم، تمام شب در راه بودم و هم اکنون به این جا رسیدم». پیرزن، زخم‌های حضرت را مرهم نهاد و طعامی برایش مهیا ساخت. سپس سؤال کرد: «ای جوان، چهره و جمال تو به اولاد ابوتراب می‌نماید، تو را به محمد و آل او سوگند می‌دهم به من بگو که تو کیستی؟ نامت چیست و از کدام قبیله‌ای؟». حضرت محمد هلال (علیه السلام) در جواب فرمودند: «ای مادر، نامم محمد هلال و فرزند علی بن ابیطالب هستم». پیرزن چون نام علی (علیه السلام) را شنید با دخترش به دست و پای آن حضرت افتادند و از سر شوق گریه کردند، پيرزن نیز خود را معرفی کرد و گفت: «من و دخترم نیز از شر کافران و ستمکاران به این مکان پناه آورده‌ایم». حضرت روز را به استراحت پرداخت، چون شب فرارسید، خواب هولناکی دید. صبح برخاست و اسب خود را برای رفتن آماده کرد. پیرزن از او خواست که نزد آنان بماند، ولی حضرت قبول نکرد، عذرخواهی و با آنان وداع کرد و راه خود را در پیش گرفت. چند شبی راه پیمود. روزها را به استراحت می‌پرداخت. تا آن که به حوالی قم رسید، کشاورزان در دشت‌ها و مزارع اطراف قم به زراعت مشغول بودند. حضرت محمد هلال (علیه السلام) نام آن مکان را پرسید. کشاورزان در جواب گفتند: «این جا حوالی شهر قم است و اهالی این منطقه به خاطر شهادت امام حسین (علیه السلام) و یارانشان، سوگوار و عزادارند. از سوی دیگر محمد اشعث با هزاران نفر قصد حمله به مردم قم را دارد، او که دشمن اهل بیت (علیهم السلام) است، می‌خواهد دوستان و شيعیان علی (علیه السلام) را به قتل برساند». حضرت محمد هلال (علیه السلام) چون این خبر را شنید، روی به کاشان نهاد، اسب خود را می‌راند تا به احمدآبادِ کویر و پس از آن به نوش آباد رسید. در آن جا پیرمردی در باغش از آن حضرت پذیرایی کرد و ایشان پس از ساعتی استراحت به طرف آران حرکت نمود. هنگام غروب بود که نزدیک حصاری رسید، زارعان به کشت و آبیاری مشغول بودند، کشاورزان از دیدن این جوان در شگفت شدند. حضرت محمد هلال (علیه السلام) از آنان نام محل را پرسید. گفتند: «این جا مزرعة آران دشت است». از میان آنان پیرمردی که «بابایعقوب» نام داشت و بارها به حضور پیامبر اسلام (صلی الله علیه وآله وسلم) شرفیاب شده بود و از دوستان و پیروان علی (علیه السلام) بود، نزدیک آمد، سلام کرد و به آن حضرت خوش آمد گفت. سپس از آن حضرت خواست خود را معرفی کند. حضرت خود را شناساند که از اولاد علی (علیه السلام) است. بابایعقوب خود را به دست و پای ایشان افکند و ميهمان عزیز و تازه واردش را همراه خود به خانه برد، از ايشان پذیرایی کرد و زخم‌هایش را مرهم نهاد. پس از آن زیرزمینی را ـ که آب در آن جاری بود ـ برای سکونتش آماده ساخت. حضرت محمد هلال (علیه السلام) در آن جا اقامت گزید و بارها به بابایعقوب فرمود: «من از طائف که بیرون آمدم هیچ جا یک دم آرام نگرفتم، اما در این مکان به آرامش رسیدم».از آن پس بابایعقوب و فرزندانش در خدمت آن بزرگوار بودند و از یاران و دوستانِ دیدارکننده، پذیرایی می‌کردند. آن حضرت به مدت سه سال در آران بود و در مکان مذکور به عبادت و وعظ و ارشاد دوستان و شیعیان مشغول بود. سرانجام حضرت محمد هلال (علیه السلام) در شب جمعه آخر ماه مبارک رمضان سال سوم اقامتشان، پیامبر صلی الله (علیه وآله وسلم)، حضرت علی (علیه السلام)، حضرت زهرا (سلام الله علیها)، امام حسن (علیه السلام)، امام حسین (علیه السلام) و عون (علیه السلام) را به خواب دید که در آن میان پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) او را مورد خطاب قرار داده، فرمودند: «فرزندم! مدتی است که انتظارت را می‌کشم». پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) سیبی در دست داشتند و به حضرت محمد هلال (علیه السلام) فرمودند: «این سیب از آنِ توست، جهد کن تا فردا شب با این سیب روزه خود را افطار نمایی و نزد ما باشی». چون حضرت از خواب بیدار شد ماجرای خواب خود را برای بابایعقوب نقل و خواب را بدین گونه تعبیر کردند که: «امروز آخرین روز عمر من است و امشب از دنیا می‌روم». بابایعقوب و فرزندانش با شنیدن خواب و تعبیر آن ناراحت و گریان شدند. حضرت محمد هلال (علیه السلام) آنان را دلداری داد، آیاتی از قرآن مجید را راجع به مرگ و عالم آخرت برایشان تلاوت نمود. چون شب فرارسید آن حضرت نماز مغرب و عشاء را همراه بابایعقوب و فرزندانش به جماعت اقامه کردند. سپس آن ها را وصیت نمود که پس از مرگ مرا در همین مکان دفن کنید. آنگاه سر به سجده نهاد. چون ساعتی گذشت یاران متوجه شدند که آن بزرگوار ندای ارجعی را لبیک گفته و به جمع جد، پدر بزرگوارشان و برادران ملحق گشته است. بابایعقوب و فرزندانش، آن حضرت را غسل داده، کفن نموده و پس از نماز، ايشان را در همین مکان که زیارتگاه اوست به خاک سپردند. پس از سه روز بابایعقوب نیز به او پیوست و در پایین قبر آن حضرت به خاک سپرده شد.
منبع: ملا غلامرضا آرانی؛ برگرفته و تلخیص از رساله هلالیه، نگارش 1242 هـ.ق
آستان امامزاده هلال بن على (علیه السلام) در شهرستان آران و بيدگل، در ۱۲ کيلومترى شهر کاشان واقع شده است. امامزاده هلال بن علی (علیه السلام) یکی از امامزادگانی است که در کشور مشهور می باشد.
بنای امامزاده هلال واقع در شهر آران در زمان وفات این بزرگوار به صورت سردابی بوده که روی آن اتاق مختصری ساخته شده و صندوقی به جای قبر وسط آن قرار داده بودند. در طول تاریخ و دوران سلجوقیان و بعد از صفویان اقداماتی در زمینه ساخت و حفظ این بنا انجام گردید؛ اما در بعد از انقلاب شکوهمند اسلامی این بنا به اوج شکوفایی و جلال خود رسیده که قابل ذکر می باشند.
این بنا هم اکنون شامل گنبدی زیبا و کاشیکاری شده به ارتفاع 24 متر از کف می باشد و چهار گلدسته که 2 تای آنها به ارتفاع 25 متر از کف و 2 منار کوچکتر هر کدام از کف 11 متر ارتفاع دارند. مساحت صحن زیبای امامزاده 3000 متر مربع می باشد و مساحت زیر بنای حرم بعلاوه رواقهایش به 3000 متر مربع می رسد.
داخل حرم
فضای زیبای داخل حرم از کف به صورت 8 ضلعی است که در ارتفاع 4 متری به شکل دایره می شود و جدار درونی ساقة گنبد را تشکیل می دهد. سقف از طاق بندهای کوچک مقرنس و آینه کاری زیبا و منحصر به فردی تشکیل شده که چشم هر زائری را به خود خیره می کند. ضریحی فلزی از جنس نقره و طلاکوب در سال 1330 هـ. ش در ابعاد 2/5×3 روی سنگ امامزاده شریف در داخل حرم قرار گرفته است.
رواقها
رواقهای زیبای ساخته شده که به صورت کاشیکاری و مقرنس شکل گرفته اند، بخوبی چون گوهری برآمده از دوران کهن، در ساختار معماری حرم مطهر می درخشند.
گنجینه شهدا
شهرستان آران و بیدگل با تقدیم 820 شهید و مفقود و بیش از 1500 جانباز و 83 آزاده رتبة اول ایثارگری را در کشور دارا است.
جهت بزرگداشت و تکریم از این عزیزان گنجینة شهدای حرم به مساحت 300 متر مربع در ضلع شرقی حرم ساخته شده است.
مرکز فرهنگی قرآنی (مجمع قاریان و حافظان هلال)
در ضلع جنوب شرقی حرم مطهر مجمعی جهت قرائت قاریان و حافظات قرآن به مساحت 250 متر مربع ساخته شده است. این مجموعه تاکنون بیش از 400 حافظ قرآن و 500 نفر دیگر حافظ اجزاء قرآن دارد.
کتابخانه
همچنین کتابخانه آستان مقدس حضرت محمد هلال (علیه السلام) در سال 1344 (هـ. ش) در ضلع جنوبی صحن مطهر ساخته شده که مساحتی بالغ بر 300 متر مربع دارد و محتوی کتابخانه اش 55 هزار جلد نسخ چاپی به زبان های مختلف و 500 نسخه خطی ذی قیمت و صدها نسخة چاپ سنگی و مجموعه ای از مجلات و نشریات ادواری علمی و فرهنگی است که مورد توجه دانش پژوهان و عموم قرار دارد.
مردم و اهالی شهر و شهرستان همه روزه بویژه 21 رمضان «روز زیارتی امامزاده محمد هلال بن علی (علیه السلام)» و از اقصا نقاط کشور با توجه به کرامات این امامزاده شریف به پابوس ایشان مشرف شده و سر بر آستان این امامزاده بزرگوار می سایند.
زیارت نامه عامه
السَّلامُ عَلی جَدِّکَ المُصطَفی اَلسَّلامُ عَلی اَبیکَ المُرتَضی الِّرضا اَلسَّلامُ عَلی السَّیِّدَینِ الحَسَنِ وَ الحُسَینِ اَلسَّلامُ عَلی خَدیجَةَ سَیِّدَةِ نِسآءِ العالَمینَ. اَلسَّلامُ عَلی فاطِمَهَ اُمِّ الاَئِمَّهِ الطّاهِرینَ. اَلسَّلامُ عَلَی النُّفُوسِ الفاخِرَهِ وَ بُحُورِ العُلُومِ الزّاخِرَةِ وَ شُفَعائی فِی الآخِرَةِ وَ اَولِیائی عِندَ عَودِ الرُّوحِ اِلَی العِظامِ النَّخِرَةِ اَئِمَّةِ الخَلقِ وَ وُلاةِ الحَقِّ. اَلسَّلامُ عَلَیکَ اَیُِّهَا الشَّخصُ الشَّریفِ اَلطّاهِرُ الکَریمِ اَشهَدُ اَن لا اِلهَ اِلَّا اللهُ وَ اَنَّ مُحَمَّداً عَبدُهُ وَِ مُصطَفاهُ وَ اَنَّ عَلِیّاًً وَلِیُّهُ وَ مُجتَباهُ وَ اَنَّ الاِمامَةَ فی وُلدِهِ اِلی یَومِ الدّینِ نَعلَمُ ذلِکَ عِلمَ الیَقینِ وَ نَحنُ لِذالِکَ مُعتَقِدُونَ وَ فی نَصرِهِم مُجتَهِدُونَ. اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ.
زیارات خاصه حضرت محمد هلال بن علی (علیه السلام)
زیارتنامه مشهور
اَلسَّلامُ عَلی مُحَمَّدِ بنِ عَبدِاللهِ خاتَمَ النَّبِیّینَ اَلسَّلامُ عَلی عَلِیٍّ اَمیرِ المُؤمِنینَ اَلسَّلامُ عَلی فاطِمَـﺔَ الزَّهراءِ سَیِّدَﺓِ نِساءِ العالَمینَ اَلسَّلامُ عَلی خَدیجَـﺔَ الکُبری اُمِّ المُؤمِنینَ اَلسَّلامُ عَلَی الاِمامَیْنِ الهُمامَیْنِ الحَسَنِ وَ الحُسَینِ سَیِّدَیْ شَبابِ اَهلِ الجَنـَّﺔِ اَجمَعینَ اَلسَّلامُ عَلَی النُّفوسِ الفاخِرَةِ وَ بُحُورِِ العُلومِ الزَّاخِرَةِ وَ شُفَعائی فِی الآخِرَةِ وَ اَولِیائی عِندَ عَوْدِ الرُّوحِ اِلَی العِظامِ النَّخِرَةِ أََئِمَّـﺔِ الخَلقِ وَ وُلاةِ الحَقِّ اَلسَّلامُ عَلَیکَ أَیُّهَا الهِلالُ المُنیرِ اَلسَّیِّدُ السَّعیِدِ اَلشَّخصُ الشَّریفِ اَلطّاهِرُ الکَریمِ أَشهَدُ اَن لا اِلهَ اِلَّا اللهُ وَحدَهُ لا شَریکَ لَهُ وَ أَشهَدُ اَنَّ مُحَمَّداً عَبدُهُ وَ رَسُولُهُ وَأََشهَدُ اَنَّ عَلِیّاً سَلامُ اللهِ عَلَیهِ وَلِیُّهُ وَ مُجتَباهُ وَ اَنَّ الأَئِمَّـﺔَ مِن وُلدِهِ اِلی یَومِ الدّینِ نَعلَمُ ذلِکَ عِلمَ الیَقینَ وَ نَحنُ لِذلِکَ مُعتَقِدونَ وَ فی نَصرِهِم مُجتَهِدونَ اَلسَّلامُ عَلَیکُم وَ رَحمَـﺔُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ.
***
سلام و درود بر حضرت محمدابن عبدالله خاتم پیامبران (صلی الله علیه وآله وسلم) و سلام و درود بر علی (علیه السلام) امیرمؤمنان و سلام بر فاطمه زهرا (علیها السلام) سرور زنان جهان و سلام بر خدیجه کبری (علیها السلام) مادر مؤمنان و سلام بر دو امام دلیر حسن و حسین (علیهما السلام) سروران همه جوانان بهشت. سلام بر جانهای با ارزش و دریاهای لبریز از دانشها و شفیعان من در آخرت و دوستان من در هنگام بازگشت روح به استخوانهای پوسیده، پیشوایان خلق و یاران حق. سلام بر تو ای هلال تابان و ای سید خوشبخت و ای شخص بزرگوار و ای پاک نهاد بزرگ، شهادت میدهم اینکه خدایی جز خدای یگانه نیست، یگانه است و برای او شریکی نیست و شهادت می دهم که محمد (صلی الله علیه وآله وسلم) بنده او و پیامبر اوست و شهادت میدهم که علی (علیه السلام) که درود خدا بر او باد، دوست و برگزیده پیامبر است و اینکه امامان از فرزندان او هستند تا روز قیامت و ما آن را به طور یقین می دانیم و ما به آن معتقدیم و باور داریم و در یاری آنها می کوشیم و سلام بر همه شما و رحمت و برکات خدا بر شما باد.
استان اصفهان ـ شهرستان آران و بیدگل ـ بخش مرکزی ـ شهر آران و بیدگل.
ارسال اطلاعات برای امامزاده
شما می توانید برای تکمیل اطلاعات پرتال امامزادگان و بقاع متبرکه ایران اسلامی برای این امامزاده اطلاعات وارد نمایید.
لطفا توجه بفرمایید که اطلاعات شما موثق و همراه با منابع باشد.
اطلاعات شما پس از تایید و ویرایش نهایی  در سایت بارگزاری خواهد شد.
   نوع اطلاعات:
 




mehrab motavally